Informatie over verlichting en radarinstalatie WPF

Beste bewoner,

Sinds de start van het project in 2008 zijn wij ons zeer bewust van de impact van het windpark op de Friese IJsselmeerkust. Het bouwen van een windpark in het IJsselmeer, een natura-2000 gebied, brengt verantwoordelijkheden met zich mee en vraagt om een zorgvuldige aanpak en uitvoering. Zowel tijdens de ontwikkeling als de bouw heeft dit onze continue aandacht. Mooie voorbeelden zijn de aanleg van het nieuwe natuureiland bij Kornwerderzand, de monitoring van de natuur bij het windpark en het nieuwe eiland en de verlichting van het windpark.

Verlichting windpark

Een grote zorg van omwonenden en belanghebbenden is de verlichting van het windpark. Deze verlichting is nodig om vliegtuigen te waarschuwen dat er hoge objecten zoals windturbines in de omgeving staan. Wanneer het zicht voor piloten slecht is, dan moet de verlichting feller branden om goed zichtbaar te zijn. Dit heeft als gevolg dat deze verlichting niet alleen goed zichtbaar is voor het vliegverkeer, maar ook voor de omgeving van het windpark. 

Windturbines met een tiphoogte van meer dan 150 meter moeten wettelijk worden voorzien van luchtvaartverlichting. Dit geldt ook voor de windturbines van Windpark Fryslân (WPF). WPF is verplicht om de buitenste 30 windturbines (van de in totaal 89 windturbines) van verlichting te voorzien. Elk van deze windturbines krijgt een lamp, die overdag wit licht rondom uitstraalt, en ’s nachts knipperend rood licht. Ook worden bij deze 30 windturbines halverwege de toren lampen geplaatst die ’s nachts vast-brandend rood licht uitstralen. 

Vanwege de impact van de verlichting op de omgeving, heeft Windpark Fryslân maatregelen getroffen. Ervaringen bij andere windparken leren dat deze maatregelen de ervaren hinder in de omgeving fors beperken.

  • Knipperen van de lampen: WPF is, bij wet, verplicht om de lampen te laten knipperen. Namens WPF voert het Nationaal Lucht- en Ruimtevaart laboratorium (NLR) een vliegveiligheidsstudie uit om te onderzoeken of het mogelijk is om ‘s nachts de lampen continu te laten branden. WPF heeft met de windturbinefabrikant voorzieningen getroffen om, als de overheid positief adviseert en de toezichthouder akkoord gaat, de lampen te laten instellen op continu branden tijdens de nacht.
  • Intensiteit van de lampen: De luchtvaartverlichting op de windturbines bevat zichtsensoren. Als het zicht voldoende is, wordt de intensiteit van de lampen met maximaal 90% verminderd tot 10% van de intensiteit. Onderdeel van de vliegveiligheidsstudie door het Nationaal Lucht- en Ruimtevaart laboratorium is ook de verlichting van de toren. NLR onderzoekt of deze verlichting minder fel kan branden dan de verplichte intensiteit voor deze verlichting.
  • Uitschakelen van de lampen: WPF verkent de mogelijkheid om de lampen, met behulp van een radarsysteem voor het detecteren van vliegtuigen, geheel uit te schakelen. De lampen zouden dan alleen aangaan wanneer er vliegtuigen gedetecteerd worden in de buurt van het windpark. 

Radarsysteem

Om de overlast van de verlichting te beperken, werkt Windpark Fryslân (WPF) aan de aanvraag van een vergunning voor een radarsysteem. Dit systeem kan de verlichting van de windturbines, afhankelijk van het aantal vliegbewegingen in de omgeving, uitschakelen. De afgelopen maanden is hierover overleg geweest met onder andere de Provincie Fryslân, de Gemeente Súdwest Fryslân, de Inspectie Leefomgeving & Transport (IL&T) en Rijkswaterstaat. 

Onze oplossing 

WPF wil een radarsysteem plaatsen in de buurt van het windpark. Dit systeem scant het luchtruim op vliegtuigen die in de buurt van het windpark komen. Wanneer vliegtuigen binnen de detectiezone komen (ca. 6800 meter van het windpark – zie illustratie hiernaast), dan zet het radarsysteem de verlichting van het windpark aan. Zodra het vliegtuig uit deze zone vliegt, wordt de verlichting weer uitgeschakeld. 

Locatie radar 

WPF werkt aan een vergunningsaanvraag voor een locatie ten zuiden van het Kazematten-museum bij de sluizen. 
De radar staat op deze locatie zo ver mogelijk uit het zicht van de omwonenden, achter de bomen. De locatie is hiernaast aangegeven met een blauwe stip. De locatie bij de sluizen is gekozen in afstemming met onder andere de Provincie Fryslân, de Gemeente Súdwest Fryslân en Rijkswaterstaat. 
De locatie is zeer geschikt vanwege het vrije zicht op de omgeving. Dit is nodig om de radar zo effectief en veilig mogelijk te laten werken.

Planning

De komende weken zal Windpark Fryslân een aanvraag voor een vergunning van een radarinstallatie indienen. Een mogelijke toekenning of afwijzing van de vergunning zal van invloed zijn op het verdere verloop en de planning van dit project.

We zullen u op de hoogte houden van eventuele ontwikkelingen.
Freonlike groetnis, 
Anne de Groot, Projectdirecteur 
Windpark Fryslân

UITNODIGING 

Online informatiesessie om vragen te stellen

Binnenkort zal Windpark Fryslân een online informatiesessie via Teams organiseren over de verlichting van het park en de radarinstallatie. Hier kunt u al uw vragen stellen over deze onderwerpen. Wanneer u hieraan wilt deelnemen, dan kunt u zich aanmelden via info@windparkfryslan.nl

Vragen

Heeft u nu al vragen over het radarsysteem? Dan kunt u ook contact opnemen met Windpark Fryslân via  e-mailadres: info@windparkfryslan.nl

Is de radar veilig?

Op dit moment wordt het systeem al succesvol en veilig in de Verenigde Staten en in Duitsland toegepast. Bij deze bestaande projecten zorgt de radar ervoor dat de verlichting meer dan 95% van de tijd kan worden uitgeschakeld. Verder gebruikt de scheepvaart vergelijkbare radarsystemen voor het detecteren van objecten.

WPF werkt voor het testen en toetsen van het radarsysteem samen met Inspectie Leefomgeving & Transport (ILT), het Koninklijk Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR) en de Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO). Hierbij wordt ook gekeken naar de elektromagnetische bestralingssterkte van de radar die net als bijvoorbeeld zendmasten, mobiele telefoons en wifi, elektromagnetische golven uitzendt. De bestralingssterkte van de luchtvaartradar van WPF is zeer beperkt en ligt een factor duizend lager dan de wettelijke norm:

  • de wettelijk toegestane bestralingssterkte is maximaal 10W/m
  • elektromagnetische straling van een mobiele telefoon (iPhone 6) is circa 1 W/m2
  • elektromagnetische straling van een mobiele zendmast is 0,40W/m2 
  • elektromagnetische straling van het radarsysteem is minder dan 0,01W/m2

Hoe ziet de radar eruit?

De radar moet hoog genoeg staan om vrij zicht te hebben op de omgeving. Dit is de reden dat de radar op een mast komt te staan. De grijze mast met radarinstallatie en antenne is ongeveer 16 meter hoog ten opzichte van het maaiveld. Op de mast wordt de antenne geplaatst in de vorm van een balk van circa 5,5 meter breed. Deze balk roteert met een snelheid van 24 toeren per minuut. Een kast met de radarontvanger wordt op de grond geïnstalleerd, dit doen we om de mast zo rank mogelijk te houden. Om de mast met de radar komt een hek te staan. Dit hekwerk wordt afgestemd op het beeldkwaliteitsplan voor het sluizencomplex van de provincie Fryslân.

Zie hieronder illustraties van hoogtes van diverse objecten in de omgeving van Kornwerderzand (ten opzichte van N.A.P).

Waarom wordt dit systeem niet vaker toegepast?

Een radarsysteem voor de verlichting van een windpark is complex en erg duur. Veel windparken zijn te klein en hebben niet de financiële ruimte om een radarsysteem aan te schaffen. Vanwege de grootte van Windpark Fryslân, zien we mogelijkheden om dit systeem te implementeren.