Welke maatregelen neemt WPF om vogels te beschermen?

De precieze locatie en de vorm van Windpark Fryslân zijn het resultaat van jarenlang passen en meten. Er is rekening gehouden met vaarroutes, de visserij, vliegroutes, het schietgebied van defensie, de Waddenzee, de trekvogels en vleermuizen, watersport, toerisme én de monumentale dijk.

WPF heeft veel veldwerk gedaan naar de aanwezigheid van vogels in het gebied, maar ook op vlieghoogte. In de milieueffectrapportage/vergunningen staan een ‘Passende Beoordeling’ en natuurtoetsen. Dit is een beoordeling van de effecten van het windpark op het Natura 2000-gebied en op de vogels in dit gebied. Hierbij is onder andere gekeken naar de beschermde vogelsoorten, waaronder vogels die trekken. Op basis van de onderzoeken (waaruit o.a. bleek dat de vlieghoogte van sterns/visdieven < 40 m te zijn) is onder andere de tiplaagte van de windturbine verhoogd. Ook heeft WPF naar aanleiding van de onderzoeken een werk- en natuureiland ontworpen bij Kornwerderzand.

Wat is een Natura 2000-gebied?

Windpark Fryslân wordt gebouwd in het IJsselmeer. Het IJsselmeer is aangewezen als Natura 2000-gebied. Natura 2000 is de overkoepelende naam voor gebieden die beschermd worden op grond van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn.

In de Milieueffectrapportage van Windpark Fryslân is nauwkeurig onderzocht welke effecten de windturbines van Windpark Fryslân kunnen hebben op beschermde flora en fauna in het gebied. Meer over het onderzoek vind je hier.

Welk effect heeft Windpark Fryslân op vogels?

Vogels gebruiken het open water van het IJsselmeer als rust- en foerageergebied. Om de vogels zo min mogelijk tot last te zijn, is gekozen voor het clusteren van de 89 windturbines.

WPF heeft veel veldwerk gedaan naar de aanwezigheid van vogels in het gebied, maar ook op vlieghoogte. In de milieueffectrapportage/vergunningen staan een ‘Passende Beoordeling’ en natuurtoetsen. Dit is een beoordeling van de effecten van het windpark op het Natura 2000-gebied en op de vogels in dit gebied. Hierbij is onder andere gekeken naar de beschermde vogelsoorten, waaronder vogels die trekken.

Welk effect heeft Windpark Fryslân op vleermuizen?

De Afsluitdijk heeft een belangrijke functie als trekroute voor de ruige dwergvleermuis, een beschermde diersoort. Tussen de Afsluitdijk en Windpark Fryslân zit een ruime afstand, daardoor treedt er geen verstoring op in de trekroute van de vleermuis.

Welk effect heeft Windpark Fryslân op vissen?

Onderzoeken op zee hebben aangetoond dat de aanwezigheid van vis binnen een windpark toeneemt vanwege de funderingen waar zich nieuw leven vestigt. De heiwerkzaamheden tijdens de bouw van Windpark Fryslân kunnen geluid onder water veroorzaken. Om de hinder zoveel mogelijk te beperken, is afgesproken met de aannemer om de heiwerkzaamheden langzaam op te starten zodat de vissen tijd hebben om een ander onderkomen te zoeken. Negatieve effecten op de populaties van vissoorten worden dan ook niet verwacht.

Hoe ziet het werk- en natuureiland eruit?

Aannemersconsortium Zuiderzeewind heeft het werkeiland gerealiseerd voor de start van het heien van de windturbinefundaties. Het werkeiland bestaat uit ongeveer 2 hectare boven water en twee ondiepe waterzones van samen ongeveer 25 hectare. Het gebied wordt beschermd tegen golven en stroming door het deel boven water af te werken tot een luwtedam met een lengte van 800 meter. Door de ondiepe waterzones mag niet worden gevaren. Dit geeft de natuur de tijd om zich te ontwikkelen. Het deel van het werkeiland boven water kan worden gebruikt voor opslag van materialen. De geul, tussen de twee ondieptes, kan gebruikt worden door werkschepen om te wachten of om te schuilen in de luwte van het werkeiland.

Eind 2020 is het werkeiland door Zuiderzeewind al omgebouwd tot een natuureiland. Het natuureiland wordt een aantrekkelijk foerageer- en rustgebied voor vogels met ernaast een kunstmatig rif voor vissen.   Vanaf het moment dat de eerste windturbine draait, heeft het totale eiland alleen een natuurfunctie en mag het niet meer als werkeiland gebruikt worden.

Naast het werk- en natuureiland vinden in het najaar van 2020 werkzaamheden plaats voor een deel van de realisatie van de Vismigratierivier. Deze werkzaamheden gebeuren naast de ondiepe waterzones van het natuureiland.

Wat is de locatie van het werk- en natuureiland?

Het natuureiland komt naast de Afsluitdijk, vlakbij Kornwerderzand. Het eiland ligt naast de toekomstige vismigratierivier.
Bekijk de exacte locatie van het natuureiland op deze kaart.

Hoe wordt het werk- en natuureiland aangelegd?

Bouwconsortium Zuiderzeewind startte met het afbakenen van het werkgebied met gele boeien in het IJsselmeer. Twee kraanschepen groeven een sleuf in de waterbodem van het IJsselmeer en vulden deze sleuf met zand. Hiermee creëerden ze een solide basis voor het werk- en natuureiland van ongeveer 2 hectare. Daarna startte de aannemer met de ondiepe waterzone. Hiervoor werd zand en grond gebruikt, waarna de ondieptes werden afgewerkt met diverse ecologische materialen zoals schelpen en rifballen.

Tijdens de werkzaamheden gebruikte Zuiderzeewind: 

  • Ongeveer 1,5 miljoen m3 zand. 
  • Ongeveer 45.000 ton stortsteen van 60-300 kg per stuk. 
  • Ongeveer 76m3 benthos* wordt gecreëerd met rifballen, BESE-elementen en breuksteen.
  • Ongeveer 1000 m3 zand uit een zaadbank voor waterplanten wordt gebruikt voor de ondieptes.

*Benthos = biologische volumebepaling voor bodemleven. 

Wanneer wordt het werkeiland omgebouwd naar natuureiland?

Tijdens de bouw wordt het eiland gebruikt als werkeiland. Vanaf het moment dat de eerste windturbine draait, wordt het eiland omgebouwd naar natuureiland.

Voor welke dieren is het natuureiland bedoeld?

Het natuureiland en de ondiepte zijn bedoeld voor vogels en vissen. Zij gebruiken het als rust- en foerageergebied.